قسم دوم از فن اوّل علم قياس قياس‌هاى شرطى اقترانى و استثنايى فصل اوّل : قياس‌هاى اقترانى از متصلات فصل دوم : اقترانيات از منفصلات فصل سوم : اقترانيات از متصلات و منفصلات با همديگر فصل چهارم : اقترانيات از حمليات و متصلات فصل پنجم : اقترانيات از حمليات و منفصلات فصل ششم : انواع قياس‌هايى كه اشتراك از هردو جانب در جزئى غيرتام باشد فصل هفتم : قياس‌هاى استثنايى فصل هشتم : وجه احتياج قياس‌هاى اقترانى و استثنايى به يكديگر فصل اوّل : قياس‌هاى اقترانى از متصلات اكنون كه از بحث در باب قياس‌هاى اقترانى از حمليات - به تنهايى - فارغ شديم ، سخن خود را دربارهء اقترانياتى كه از شرطيات - به تنهايى - باشد ، آغاز مىكنيم . اين قياس‌ها - چنان‌كه گفته شده - سه نوع است : - قياس‌هايى كه فقط از متصلات تشكيل مىشود . - قياس‌هايى كه فقط از منفصلات است . - قياس‌هايى كه از هردو صنف آميخته است . هريك از اين انواع ، دو گونه‌اند : 1 ) اشتراك مقدمات در جزئى تام است .